Visie
Waarom curriculumontwerp meer is dan lesontwikkeling
Een positionerend artikel over het verschil tussen losse onderwijsverbetering en doordacht curriculumontwerp.
Lees artikel → Artikelen
Artikelen voor curriculumontwerp
Een verzameling artikelen uit de toolbox, bij elkaar gebracht op een overzichtelijke plek.
70 artikelen
Eigen inzichten
Begin bij deze drie ontwerpvragen
Korte, eigen artikelen over de keuzes die richting en samenhang geven aan curriculumontwerp.
Praktijk
Van losse initiatieven naar een samenhangende lijn
Hoe teams beweging kunnen maken van losse projecten naar een sterker en consistenter curriculum.
Lees artikel → Handreiking
Vier vragen voor ontwerpteams
Een compacte ingang voor teams die hun curriculumgesprek scherper willen voeren.
Lees artikel → Artikel PO / VO
Een onderwijsvisie als fundament – deel 1: een stevige visie
Hoe zorg je voor een visie die écht wat zegt? Vaak heb je als school of opleiding een visie op papier. De...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Waartoe dient een curriculum?
Het ‘curriculum’ is een veel gebruikte term. Eigenlijk is het gewoon een een gegeven, als school heb je het nu eenmaal. Maar...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Visie-implementatie: van papieren droom naar praktijk
Je hebt als school of opleiding een inspirerende visie geformuleerd. Vervolgens is het de uitdaging om die visie te vertalen naar concreet...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Deelvisies als schakel tussen visie en praktijk
Hoe vertaal je een visie naar de praktijk? De visie wordt ook wel gezien als het fundament van het onderwijs. Het is...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Gedeelde taal creëren: de basis voor gezamenlijk handelen in de praktijk
Onderwijs is goed in het gebruiken van jargon. Formatief handelen, ‘de leerling centraal’, programmatisch toetsen, blended leren. Zo maar even wat termen...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Waartoe dient een curriculum?
Het ‘curriculum’ is een veel gebruikte term. Eigenlijk is het gewoon een een gegeven, als school heb je het nu eenmaal. Maar...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Deze leertheorieën moet je kennen
In het onderwijs geven we les om leerlingen en studenten wat te leren. Maar op welke manier kunnen zij het beste leren? Als...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Innovatie is een leerproces (en daarbij is leiderschap noodzakelijk)
Er speelt ontzettend veel in het onderwijs. Door het leren op afstand is er geen ‘normaal’ meer. En naast het lerarentekort zijn...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Onderwijsontwerp – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Zelfregulatie: waarom, wat en hoe? Over metacognitie, sturen en loslaten
Veel scholen en opleidingen willen graag de zelfregulatie van hun leerlingen of studenten stimuleren. We zien dit vaak terug als één van...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Eigenaarschap – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel PO / VO
6 Inzichten voor het ontwerpen van krachtige feedback
Feedback is één van de meest beschreven onderwerpen in het onderwijs. Niet vreemd, omdat het ook één van de meest krachtige factoren...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Motivatie: waarom, wat en hoe?
We willen graag dat leerlingen en studenten gemotiveerd zijn om te leren. Maar wat is motivatie nu precies? En hoe kun je iemand veel of...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Van ontwerpeisen naar ontwerpmodel: een praktische toepassing
Vanwege de veranderende vraag vanuit het werkveld en de opkomst van nieuwe technologieën was een onderwijsvernieuwing voor de Associate degree Tourism Management...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Onderwijsontwerp – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Zelfregulatie: waarom, wat en hoe? Over metacognitie, sturen en loslaten
Veel scholen en opleidingen willen graag de zelfregulatie van hun leerlingen of studenten stimuleren. We zien dit vaak terug als één van...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Eigenaarschap – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
6 Inzichten voor het ontwerpen van krachtige feedback
Feedback is één van de meest beschreven onderwerpen in het onderwijs. Niet vreemd, omdat het ook één van de meest krachtige factoren...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Motivatie: waarom, wat en hoe?
We willen graag dat leerlingen en studenten gemotiveerd zijn om te leren. Maar wat is motivatie nu precies? En hoe kun je iemand veel of...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Leerdoelen, lesdoelen en leeruitkomsten: wat is het verschil?
In het onderwijs wordt gebruikt gemaakt van verschillende termen om aan te geven wat leerlingen of studenten moeten leren. Daarbij worden termen...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Leerdoelen formuleren (poster)
Op steeds meer scholen wordt gewerkt vanuit leerdoelen. Leerdoelen verscherpen het lesontwerp en zorgen daardoor vaak voor krachtiger leren. Toch blijkt het...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Succescriteria formuleren en gebruiken
Succescriteria helpen om leerdoelen of leeruitkomsten te verduidelijken. Ze helpen leerlingen en studenten om kwaliteitsbesef te ontwikkelen, oftewel het eigen werk en...
Lees artikel → Artikel PO / VO
De Taxonomie van Bloom – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Boven je methode staan: waar te beginnen?
Voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is de methode een fijn hulpmiddel dat houvast en structuur biedt. De volgorde van het...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Actualisatie kerndoelen, wat wordt er anders?
Afgelopen week zijn de definitieve concept kerndoelen gepresenteerd. Naar verwachting worden deze grotendeels per 1 augustus 2027 ingevoerd. De huidige kerndoelen zijn...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Hoe te werken met kerndoelen en eindtermen: een voorbeeld van Moderne Vreemde Talen
Wie een curriculum in het voortgezet onderwijs (vo) ontwikkelt, begint niet bij nul. Elk vak heeft wettelijke kaders die richting geven: kerndoelen...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Actualisatie kerndoelen en examenprogramma’s: waarom, wat en hoe?
De afgelopen tijd zijn de nieuwe conceptkerndoelen en examenprogramma’s van het primair- en voortgezet onderwijs gepubliceerd. Een groot deel is geactualiseerd en...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Allekerndoelen.nl: alle nieuwe kerndoelen op één plek
De invoering van de nieuwe kerndoelen is gestart. Deze geactualiseerde kerndoelen worden vanaf 2026 ingevoerd en vanaf 2031 ben je als school...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Leerdoelen, lesdoelen en leeruitkomsten: wat is het verschil?
In het onderwijs wordt gebruikt gemaakt van verschillende termen om aan te geven wat leerlingen of studenten moeten leren. Daarbij worden termen...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Leeruitkomsten formuleren: waarom, wat en hoe?
In het hoger onderwijs wordt steeds meer met leeruitkomsten gewerkt. Dit zijn de uitkomsten van het leren oftewel datgene wat studenten dienen...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Leerdoelen formuleren (poster)
Op steeds meer scholen wordt gewerkt vanuit leerdoelen. Leerdoelen verscherpen het lesontwerp en zorgen daardoor vaak voor krachtiger leren. Toch blijkt het...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Succescriteria formuleren en gebruiken
Succescriteria helpen om leerdoelen of leeruitkomsten te verduidelijken. Ze helpen leerlingen en studenten om kwaliteitsbesef te ontwikkelen, oftewel het eigen werk en...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
De Taxonomie van Bloom – Barend legt uit
De wereld van onderwijs zit bomvol lastige concepten. Denk aan blended learning, synchroon en asynchroon leren of constructive alignment: onderwijsconcepten waar je...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Leerruimte in het curriculum: van oppervlakkig naar diep leren
In het onderwijs willen we studenten wat leren. Concreet willen we kennis, vaardigheden en een attitude aanleren zodat zij uiteindelijk beroepsbekwaam zijn....
Lees artikel → Artikel PO / VO
7 kenmerken van een krachtig curriculum (poster)
Hoe zorg je voor onderwijs dat motiverend en leerzaam is? Bepalende factoren hierin zijn het programma met daarin de leerdoelen, toetsing en...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Leerruimte in het curriculum: van oppervlakkig naar diep leren
In het onderwijs willen we studenten wat leren. Concreet willen we kennis, vaardigheden en een attitude aanleren zodat zij uiteindelijk beroepsbekwaam zijn....
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
7 kenmerken van een krachtig curriculum (poster)
Hoe zorg je voor onderwijs dat motiverend en leerzaam is? Bepalende factoren hierin zijn het programma met daarin de leerdoelen, toetsing en...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Waartoe dient toetsing? Een nieuwe kijk op toetsing
Veel scholen en opleidingen werken aan hun toetsing, waarbij er bijvoorbeeld wordt ingezet op meer formatief handelen en minder summatief toetsen of...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Formatief handelen en de drie functies van toetsing
Als het gaat over formatief, gaat het vaak ook over de hoeveelheid toetsen: meer formatief toetsen en minder summatief toetsen. Een goede...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Determineren: inzichten en handvatten voor bewuste beslissingen
Hoe kun je goed determineren? Het is één van de meest gestelde vragen in het voortgezet onderwijs. Niet gek als je bedenkt...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Rubrics waardevol inzetten: een meer holistische benadering
Veel scholen en opleidingen gebruiken rubrics om feedback te geven en om te beoordelen. Een rubric is in de basis daarvoor een...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Wat is formatief handelen (niet)?
Formatief handelen is een begrip dat veel in het onderwijs wordt gebruikt. Op veel scholen en opleidingen wordt gewerkt aan formatief handelen....
Lees artikel → Artikel PO / VO
Wat zegt een cijfer? Het waarom, wat en hoe van valide beoordelen
“Wij geven geen cijfers.” Een uitspraak die steeds vaker voorkomt op scholen en soms ook op opleidingen. Dit onder andere vaak om...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Waartoe dient toetsing? Een nieuwe kijk op toetsing
Veel scholen en opleidingen werken aan hun toetsing, waarbij er bijvoorbeeld wordt ingezet op meer formatief handelen en minder summatief toetsen of...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Formatief handelen en de drie functies van toetsing
Als het gaat over formatief, gaat het vaak ook over de hoeveelheid toetsen: meer formatief toetsen en minder summatief toetsen. Een goede...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Formatief handelen en programmatisch toetsen, wat is het verschil?
Werken jullie op je opleiding aan formatief handelen? Of wordt er gewerkt vanuit programmatisch toetsen? Het lijkt vaak om een keuze te...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Lerend kwalificeren: waarom, wat en hoe (deel 1)
Steeds meer opleidingen zijn bezig met lerend kwalificeren. Een ontwikkeling die er op is gericht om bij het toetsprogramma meer ruimte te...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Lerend kwalificeren: Toetsing als hart van het onderwijs (deel II)
Vaak zien we dat onderwijs en toetsing als twee afzonderlijke delen worden benaderd. In werkelijkheid zijn ze echter onlosmakelijk met elkaar verbonden....
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Programmatisch toetsen: waarom, wat en hoe?
Programmatisch toetsen is een holistische benadering waarbij wordt gekeken naar de gehele ontwikkeling van de student. Het doel van programmatisch toetsen is...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Rubrics waardevol inzetten: een meer holistische benadering
Veel scholen en opleidingen gebruiken rubrics om feedback te geven en om te beoordelen. Een rubric is in de basis daarvoor een...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Van analytisch naar holistisch: 7 vraagtukken en overwegingen
Beoordelen jullie het product of de student? In hoeverre bieden de leeruitkomsten voldoende leerruimte? En wil je eigenlijk wel werken met succescriteria?...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Wat zegt een cijfer? Het waarom, wat en hoe van valide beoordelen
“Wij geven geen cijfers.” Een uitspraak die steeds vaker voorkomt op scholen en soms ook op opleidingen. Dit onder andere vaak om...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Leuke werkvormen, weinig leren: de activiteitenvalkuil
Op een studiedag hoor je een idee of je ziet een werkvorm en denkt meteen: “Dit ga ik morgen proberen.” Een exit-ticket,...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Kwaliteitsbesef: waarom, wat en hoe?
‘Is dit goed?’ Met andere woorden: voldoe ik aan de eisen? Het is een vraag die leerlingen en studenten regelmatig stellen. Om...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Leerflow: de tool om formatief handelen te ontwerpen!
Het inzetten van een wisbordje, leerlingen en studenten elkaar feedback laten geven, voorbeelden van opdrachten bekijken; het zijn allemaal voorbeelden van activiteiten...
Lees artikel → Artikel PO / VO
6 werkvormen om voorkennis te activeren
Leerlingen of studenten hebben niet allemaal dezelfde voorkennis. Met welk onderwerp je ook aan de slag gaat: de een weet er meer...
Lees artikel → Artikel PO / VO
5 werkvormen voor groepsgewijze feedback
Formatief handelen krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht. Een essentieel onderdeel van formatief handelen is het geven van feedback. Daarbij komt...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Scaffolding: praktische inzichten en voorbeelden
Heb je wel eens gezien dat een huis wordt gebouwd zonder steigers? De kans is klein: de ondersteuning is nodig om tot...
Lees artikel → Artikel PO / VO
6 motiverende breinprincipes (poster)
Motivatie is een erg belangrijk aspect van het leren. Een goede motivatie kan het leren versterken evenals dat een minder goede motivatie...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
6 werkvormen om voorkennis te activeren
Leerlingen of studenten hebben niet allemaal dezelfde voorkennis. Met welk onderwerp je ook aan de slag gaat: de een weet er meer...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
5 werkvormen voor groepsgewijze feedback
Formatief handelen krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht. Een essentieel onderdeel van formatief handelen is het geven van feedback. Daarbij komt...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Scaffolding: praktische inzichten en voorbeelden
Heb je wel eens gezien dat een huis wordt gebouwd zonder steigers? De kans is klein: de ondersteuning is nodig om tot...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
6 motiverende breinprincipes (poster)
Motivatie is een erg belangrijk aspect van het leren. Een goede motivatie kan het leren versterken evenals dat een minder goede motivatie...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Wat is kwaliteit voor jou als docent? Studenttevredenheid (deel II)
Kwaliteit van onderwijs is iets wat iedereen belangrijk vindt en waar alle docenten mee bezig zijn, zowel bewust als onbewust. Maar wat is...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Durf jij leiderschap te nemen én te delen?
Leiderschap: een belangrijk thema in onderwijs. Vaak lijkt het bij leiderschap te gaan over een formele rol, of iets wat echt bij...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Backward design: wat is het, hoe gebruik je het, en waarom?
Elke docent is dagelijks bezig met het werken vanuit een curriculum. Of dit nu bewust of onbewust gebeurt, of je nu met...
Lees artikel → Artikel PO / VO
Rubric voor Rubrics
Een rubric is een handige en effectieve tool. Zo kan het onder andere gebruikt worden om inzichtelijk te maken wat er geleerd...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Wat is kwaliteit voor jou als docent? Studenttevredenheid (deel II)
Kwaliteit van onderwijs is iets wat iedereen belangrijk vindt en waar alle docenten mee bezig zijn, zowel bewust als onbewust. Maar wat is...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Durf jij leiderschap te nemen én te delen?
Leiderschap: een belangrijk thema in onderwijs. Vaak lijkt het bij leiderschap te gaan over een formele rol, of iets wat echt bij...
Lees artikel → Artikel MBO / HBO & WO
Backward design: wat is het, hoe gebruik je het, en waarom?
Elke docent is dagelijks bezig met het werken vanuit een curriculum. Of dit nu bewust of onbewust gebeurt, of je nu met...
Lees artikel →